گاهی ساکر و گاهی فوتبال نامیده میشه. اما یه چیز قطعی‌ست: این ورزش محبوب‌ترین ورزش دنیاست و جام جهانی هر چهار سال، دیدن شادی‌ها و غم‌هاشو برامون ممکن می‌کنه.
بذار ساده بگم — وقتی دیدیم کیت‌های رسمی تیم‌های ملی در جام ۲۰۲۶ در حال رونماییه، تصمیم گرفتیم سری به گذشته بزنیم و ۲۰ تا از بهترین پیراهن‌های کلاسیک جام جهانی قرن بیستم رو انتخاب کنیم.
کیت‌هایی که اینجا می‌بینی، تاریخ‌ساز شدن و حالا برای خیلی‌ها کلکسیونی و یادآور خاطرات خوب و بدن.
۲۰- لباس کانادا جام جهانی 1986
کیت تاریخی تیم کانادا — وقتی برای اولین بار در رقابت جهانی حاضر شد. معروفه چون جزو معدود پیراهن‌هایی است که نوشته نام تیم روی آن دقیقاً مثل لوگوی اسپانسر جاگذاری شده بود.
۱۹- لباس جامائیکا جام جهانی 1998
از لحاظ طراحی گرافیکی، شاید یکی از عجیب‌ترین و خاص‌ترین کیت‌هایی باشه که تا حالا در جام جهانی دیده شده. این تی‌شرت حضور یاماها در تنها دوره‌ای که به جام جهانی رفت (۱۹۹۸) رو جشن می‌گرفت. طرح هندسی انتزاعی با الهام از پرچم جامائیکا — یه ترکیب جسورانه و متفاوت.
۱۸- لباس شیلی جام جهانی 1998
چیلـی با این پیراهن برای خیلی‌ها تداعی‌کننده اون خط حمله افسانه‌ای — با سالاس و زامورانو — است. جالب اینکه این تنها پیراهن ملی تیمی است که لوگوی اسپانسر (ریکباک) با این عظمت و جلوه گرافیکی دیده شده. فیفا اجازه نداد طرح اصلی را بپوشند، پس پیراهن در نهایت کمی تغییر کرد.
۱۷- لباس ایالات متحده آمریکا جام جهانی 1994
یه پیراهن معروف با طرح ستاره‌ای و بافتی شبیه جین — ادای احترام به پرچم آمریکا. ابتدا برای کیت «مهمان» طراحی شده بود، ولی در نهایت تیم در همه بازی‌ها باهاش به میدان رفت؛ یعنی عملاً تبدیل به پیراهن اصلی‌شون شد.
۱۶- لباس کرواسی جام جهانی 1998
اولین جام جهانی پس از فروپاشی یوگسلاوی. تیمی که خیلیا رو غافلگیر کرد و تا نیمه‌نهایی رفت. پیراهن با الگوی برجسته «شطرنجی» پرچم کروات‌ها روی زمینه سفید — طرحی که با تقریبا همه اسپانسرها بعد از اون کپی شد.
۱۵- لباس ژاپن جام جهانی 1998
اولین حضور ژاپن در جام جهانی؛ تیمی که با پیراهن «بلو سامورایی» وارد میدان شد. رنگ آبی زمینه + شعله‌هایی در آستین و زمینه، برگرفته از نمادها و اساطیر ژاپنی. طرفداران‌ش خیلی دوستش داشتن — به حدی که در ۲۰۱۷ ادیداس نسخه‌ی تجدیدنظر‌شده‌ش رو برای جشن بیستمین سالگرد عرضه کرد.
۱۴- لباس شوروی جام جهانی 1986
یک تی‌شرت قرمز با لوگوی بزرگ «CCCP» — مصداق آشکارِ طراحی‌های دوره جنگ سرد. سال ۱۹۸۶، اتحاد جماهیر شوروی در مکزیک حضور داشت؛ تیمی که از نظر سیاسی و ورزشی تحت قضاوت بود. با اینکه حذف شدند، مردم تحت تأثیر نمایش‌شون قرار گرفتند.
۱۳- لباس مکزیک جام جهانی 1998
مکزیک همیشه از نظر بصری متفاوت بود — با کیت‌هایی رنگی و بافت‌دار. در جام ۱۹۹۸، طرحی با پس‌زمینه سبز و الگوهایی به سبک آزتک ارائه داد؛ شاید خیلی‌ها اون رو بهترین پیراهن تاریخ مکزیک بدونن. این جام، آخرین حضور افسانه‌شون Jorge Campos بود؛ فوروارد/دروازه‌بانی که مشهور به سبک خاص و کیت‌های فلوئوریش بود.
۱۲- لباس نیجریه جام جهانی 1994
نیجریه برای اولین بار در ۱۹۹۴ در جام جهانی حاضر شد. تیمی جوان با بازیکنانی که بعدها ستاره شدند. پیراهن با طراحی هندسی و بافت «قبیله‌ای» — در ناحیه یقه — و بقیه‌اش سبز، تقدیم به پرچم نیجریه.
۱۱- لباس بلژیک جام جهانی 1982
نمونه‌ای عالی از آن طراحی‌های عجیب و پرزرق‌وبرق دهه ۸۰. برندِ اسپانسر (Admiral) در شرایط سخت اقتصادی تصمیم گرفت طرح «tram line» — با لوگوی تکرارشونده — برای بلژیک طراحی کنه. نتیجه شاید شلوغ باشه، اما دقیقاً همون سبک دهه ۸۰ رو با همه جزئیاتش داره.
۱۰- لباس دانمارک جام جهانی 1986
تیم دانمارک ۱۹۸۶ برای‌شون یک «تیمِ فرقه‌ای» بود؛ با بازیکنانی مثل لادرُپ یا اولسن، و یه کیت ساده اما شسته‌رفته. اسپانسر (Hummel) با خطوط هندسی ساده و طراحی مینیمال، حس اسکاندیناوی رو منتقل کرد. پیراهنی که هنوز هم برای طرفداران خیلی باارزش است.
۹- لباس ایرلند جام جهانی 1994
پیراهن دوم ایرلند در جام ۱۹۹۴ — یکی از مورد علاقه‌های کلکسیونرها. با گرادیان و هندسه مشخص، نماینده سبک گرافیکیِ ادیداس دهه ۹۰. نسخه پیش‌فصلش با اسپانسر Opel حتی محبوب‌تر بود.
۸- لباس اسپانیا جام جهانی 1994
یه پیراهن خوش‌شانس ادیداس برای اسپانیا؛ اونقدر خوب که اسپانیا برای جام ملت‌های ۱۹۹۶ هم همون طرح رو استفاده کرد. نوار کناری با الماس — بعداً به امضای ادیداس تبدیل شد — و بعداً هم در پیراهن ۲۰۱۸ باز تکرار شد.
۷- لباس هلند جام جهانی 1974
تیمی انقلابی با فوتبالِ «کامل» که شاید تکّه مهمی از تاریخ فوتبال باشه. پیراهنِ نارنجیِ ساده با یقه V و یه لوگوی سیاه — طراحی کلاسیک دهه ۷۰. خط‌های سیاه روی آستین هم اشاره به خطوط مشهور ادیداس داشتن.
۶- لباس انگلیس جام جهانی 1990
انگلستان معمولاً با پیراهنی ساده سفید بازی می‌کنه. اما در جام ۱۹۹۰، اون لباس ساده با یک الگوی ظریف و تقریباً نامحسوس طراحی شد. پیراهنی که یادآور اون اشک و ناراحتی بعد از حذف در ضربات پنالتی بود.
۵- لباس برزیل جام جهانی 1994
یکی از برترین پیراهن‌های برزیل در تمام زمان‌ها. سالی که برزیل چهارمین قهرمانی‌اش رو به دست آورد. پس‌زمینه با لوگوی فدراسیون برزیل به صورت تون‌به‌تون تکرار شده — کاری بسیار متداول در دهه ۹۰ برای ایجاد حس عمق در طراحی.
۴- لباس فرانسه جام جهانی 1998
کیت حماسی تیم فرانسه در همان سالی که با شکست ۳-۰ مقابل برزیل، قهرمان جهان شد. ادیداس طراحی پیراهن ۱۹۸۴ فرانسه (زمان قهرمانی اروپا) را با زبانی مینیمال و مدرن دوباره بازسازی کرد. خیلی‌ها معتقدند همون سال طلسم شکسته شد و شانس به فرانسه رو آورد.
۳- لباس آلمان جام جهانی 1994
یکی از نمادین‌ترین پیراهن‌های آلمان. این تی‌شرت اولین پیراهنی بود که آلمان بعد از فروپاشی دیوار برلین باهاش بازی کرد. نماد اتحاد و آزادی برای مردمی بود که تازه طعم وحدت رو چشیده بودن. الگوی هندسی با رنگ‌های پرچم آلمان، کاملاً یادآور تی‌شرت‌های ادیداس دهه ۹۰ است.
۲- لباس ایتالیا جام جهانی 1994
کیتی که هم خیلی‌ها دوستش دارند، هم خیلی‌ها نه. محبوب چون ستاره‌شون (Roberto Baggio) باهاش بازی کرد و توپ طلای اون سال رو برد؛ ناگوار چون باجو پنالتی در گل کردن پنالتی موفق نبود و برزیل قهرمان شد. طراحی بدون لوگوی تجاری — سنتی که ایتالیا تا ۲۰۰۲ ادامه داد.
۱- لباس آرژانتین جام جهانی 1986
معروف‌ترین لباس این فهرست برای شاید معروف‌ترین بازیکن تاریخ فوتبال — Diego Maradona. پیراهن راه‌راه آبی و سفید با طراحی متفاوت؛ پیراهنی که وقتی مارادونا باهاش «دست خدا» و «گل قرن» رو زد، جاودانه شد.
جمع بندی
این فهرست ۲۰ کیت برتر جام جهانی در قرن بیستم، فقط درباره لباس و طراحی نیست؛ درباره تاریخ، احساس و هویت ملی تیم‌هاست. از آرژانتین ۸۶، ایتالیا و آلمان ۹۴ تا فرانسه، کرواسی و ژاپن ۹۸، هر کیت بخشی از قصه‌ای بزرگ‌تره؛ قصه قهرمانی‌ها، ناکامی‌ها، اتحاد سیاسی، اولین‌حضورها و ستاره‌هایی که هنوز تو ذهن هوادارها زنده‌ان. این پیراهن‌ها امروز برای خیلی‌ها فقط یک تکه پارچه نیستند، بلکه یادگاری‌هایی کلکسیونی از لحظه‌هایی‌اند که فوتبال را به احساسی‌ترین زبان دنیا تبدیل کردند.
اگر دوست داشتید مجموعه کاملی از کیت های کلاسیک رو ببینید و به کلکسیونتون اضافه کنید میتونید از صفحه کیت های کلاسیک در وبسایت فنزو دیدن کنید.